ZARALI HALİL SÖYLER (İNCE HALİL) (1906-1964)
 

[COLOR=DarkRed][FONT=Georgia]ZARALI HALİL SÖYLER (İNCE HALİL)
(1906-1964)



Türk Halk Müziğinin güçlü seslerinden biri olan Zaralı Halil, 1906 yılında Sivas'ın Zara ilçesinde doğdu. Asıl adı Halil Çataltepe'dir. Ancak zamanın kaymakamının ısrarı üzerine Çataltepe olan soyadını "SÖYLER" e çevirmiştir.
Zaralı Halil, ailenin 3. Çocuğudur. Kendisinden büyük iki ablası vardır. Halil doğunca erkek evlatlarının olduğu düşüncesiyle ailesi çok sevinmiştir.
Zaralı Halil zayıf bünyeli bir çocuktu, çabuk hastalanan, nazik bir ünyesi vardı. Annesi Gülsüm Hanım onun sağlıklı olması için her türlü çabayı harcıyor, "inşallah bu incik ölmez" diye dua ediyordu.
Öksüz kalan Halil, bir daha rahat yüzü görmez. Babası Halil İbrahim de kayalardan balyozla taş kırmaya çalışırken taş yığınlarının altında kalarak sakatlanır. İki yıl tedavi görürse de sonunda o da hayata gözlerini yumar.
Annesiz ve babasız kalan Halil, Sivas Yetiştirme Yurduna yerleştirilir. Halil yurda yerleşmekle yepyeni bir hayata başlar. Dayanışmayı, paylaşmayı, grupla bir arada yaşamayı öğrenir.
Dört yıl kaldığı yurtta saz çalmayı öğrenir. Sanatçı kişiliği ortaya çıkar. Zara'ya geldiğinde Zaralılar onu yalnız bırakmazlar, hemşehrilerine kucak açarlar, bağırlarına basarlar.
Saz çalmayı gittikçe geliştiren Halil, sesinin de güzelliği ile sıra gecelerinin, düğünlerin, eğlence merkezlerinin aranılan insanı olur. Annesi ona hep "incik" derdi. Bu incik halk arasında, kişiliğine de uygun olarak "ince"ye dönüştü. Artık adı Sivas'ta "İnce Halil" olmuştu. Herkes ondan "İnce Halil" diye bahsediyordu.
İl dışında ise adı Zaralı Halil'di. O yıllarda herkes doğru yer ile anılırdı. Diyarbakırlı Celal, Malatyalı Fahri, Divrikli Nuri Üstünses gibi...
Sırtı kamburdu Halil'in. Hatta o sıralar Sivas'ta Halil'in sesinden güzelliği ve gürlüğü sırtındaki kamburundan geliyor derlerdi.
Halil şöhretini pekiştirmek üzereyken bu sefer de askere alınır. Askerde de kendisini gösterir. Orada düzenlenen her eğlenceye salit olarak çıkar. Ama Halil hastadır. İçkiye düşkünlüğü vücudunu iyice yıpratmıştır. Gördüğü tedaviler onu iyileştirmez. Hastalık raporu alarak memleketi Zara'ya döner. Askerliğini de zar zor raporla, izinli bitirir. Önce Suşehri, Sivas, Erzurum gibi yerlerde kendini göstermeye başlar. Gittiği her yerde büyük ilgi görür, sesi çok beğenilir.
Artık büyük şehirlere açılma zamanının geldiğini düşünür. Kendisini çok seven ve beğenen manifaturacı Şükrü Efendi onun elinden tutup İstanbul'a götürür. Bir p lak şirketiyle anlaşır. Plak şirketi plak doldurduktan sonra vaat ettiği parayı vermez, mahkemelik olurlar. Ancak Halil'in doldurduğu plak büyük ilgi görür, Plakları yok satar. Şöhreti tüm ülkeye yayılır. Artık Halil plakçıların değil, plakçılar onun peşindedir. Eğlence dünyası onu Diyarbakırlı Celal ile Erzincanlı Şeref'le birlikte anmaya başlarlar. O günkü sanat dünyasının önde gelen isimlerinden Zehra Bilir, Muzaffer Akgün, Nurettin Dadaloğlu gibi dev sanatçılar Zaralı Halil'i grupları içine alıp yurt turnesine çıkarlar.
Şöhreti arttıkça Zaralı Halil'in içkiye düşkünlüğü de artar. Evini, ailesini, çocuklarını aramaz olur. Yedi yıl memleketine uğramaz. Ailesi ona hasret kalır. Sağlığı iyice bozulan Halil, sonunda yalnızlığa ve bekarlığa dayanamaz, memleketine döner. Ama hastalığı ilerlemiştir. Hiçbir tedavi onu iyileştirmez. Sonunda 15.01.1964 tarihinde Zara''a hayata gözlerini kapar.
Zaralı Halil'in yoğun bir duygu dünyası vardır. Merttir. Dostluklara büyük önem verir. Başkalarının sevinç ve acılarını paylaşmasını bilir. Zaralı Halil, hem o devrin büyük sanatçılarından ilham almış, hem de Sivas'lı sanatçılardan Hafız Halid Efendi, Feryadi, Hafiz Hakkı Bey, Divrikli Nuri Üstünses'le meşk ederek onlardan etkilenmiştir. Plaklarını okurken de kendisine o devrin en ünlü sanatçıları eşlik etmiştir.
Zaralı Halil'in TRT repertuarlarında sekiz türküsü bulunmaktadır. Bu türkülerin hepsi de merhum Muzaffer Sarısözen tarafından derlenmiş ve notaya alınmıştır. Ancak sanatçının bir çok türküsü de başka isimlerde başka yörelere mal edilmiştir. "Bu gün de günlerden cumadır Cuma" türküsü Binali Selman kaynak gösterilerek Bayrut yöresine, " Ey hamame bu hamama güzellerden kim gelir" isimli türküsü, Aşık Davut suları kaynak gösterilerek Erzincan yöresine mal edilmiştir. "Göç göç oldu göçler yola dizildi" türküsü ise Kükerrem Kemertaş kaynak gösterilerek Erzurum'a mal edilmiştir.

KARLI DAĞLAR KARANLIĞIN BASTI MI?

Karlı dağlar karanlığın bastı mı?
Kahpe felek ayrılığın vakti mi?
Karlı dağlar ne olur ne olur
Asker ağam gelse yaralarım ey olur.

Bir bulut kaynıyor Sivas elinde
Ucu telli mektup geldi yarimden
Karlı dağlar ne olur ne olur
Asker ağam gelse yaralarım ey olur

Allah şu askere ömürler vere
Tezkeresin alıp geriye döne
Karlı dağlar ne olur ne olur
Asker ağam gelse yaralarım ey olur




Kaynak:[url]http://www.sivas.gov.tr/ozanlar/25_zaralihalilsoler.htm[/url][/FONT][/COLOR]

sivasımızn yetiştirdiği en önemli mahalli sanatçılardan birisidir zaralı ince halil
zarada ince halil diye anılır.
halk müziğimize çok güzel eserler kazandırmıştır.

ezim ezim eziliyor yüreğim.
yandım allah yandım yatamıyorum
ağılın altı kenger
bir bulut kaynıyor sivas elinde
bu yol zaranın yolu
yağmur yağar
köse dağı
ve dah bir çok güzel eserler kazandırmıştır halk müziğimize

kendisi eski adıyla ince hastalıktan yani veremden ölmüştür.
allah rahmet etsin.nur içinde yat ustam.

Çaya indim çağlarım
 

[CENTER][B][COLOR=DarkRed][FONT=Georgia][IMG]http://www.turkuler.com/ozan/hsoyler.GIF[/IMG]

[SIZE=3]Çaya indim çağlarım[/SIZE]

Çaya indim çağlarım
Yar yar diye ağlarım
Yarim ısıtma tutmuş
Ben ısıtma bağlarım

Çaya indim taşı yok
Yüzük buldum kaşı yok
Havada bir kuş gördüm
Benim gibi eşi yok

Çaya indim çay susuz
Mahmur gözler uykusuz
Ellerin yari gelmiş
Hani bizim hayırsız[/FONT][/COLOR][/B][/CENTER]

ezim ezim eziliyor yüreğim
 

ezim ezim eziliyor yüreğim
çok yalvardım kabul olmaz dileğim
ben ağlarım, doktor ağlar, dert ağlar
haram olsun yari gördüğüm çağlar
laleler, sümbüller, ah ne güzel bağlar


telgrafin direkleri de dert olur vayyy
sen aglama yuregime dert olur vayyy
ben aglarim doktor aglar dert aglar
harap oldum yari gordugum caglar

lalelim sumbullum ahhh
ne guzel baglar

bir tel verdim diyarbekirde valiye
haber gelir carsambaya saliya oyy
ben aglarim doktor aglar dert aglar
harap oldum yari gordugum caglar

lalelim sumbullum ahhh
ne guzel baglar

Kösedagı
 

Kösedag dedigin büyük manzara,
Bir yani Susehri bir yani Zara,
Otur çiçekliye zülfünü tara,
Çekil duman Kösedag'in basindan.

Kösedag basinda acisu çoktur,
Tatli su basinda menekse çoktur,
Böyle bir yayla bir yerde yoktur,
Çekil duman Kösedag'in basindan.


Kösedag yüksektir Zara engini,
Yaylaya çikarlar fakir, zengini,
O güzel çiçekler dökmez rengini,
Çekil duman Kösedag'in basindan.

Erzincan depremi
 

Zara'li Halil Erzincan'dan Zara'ya dönüsünde deprem oldugunu duyar ve "Erzincan agiti" ni yazar:

KAN AGLIYOR ERZINCAN'IN DAGLARI
VERAN KALDI MOR SÜMBÜLLÜ BAGLARI
SIVAS'A GELIYOR KALAN SAGLARI
SIKAYETIM KIMDEN KIME NE DEYIM

NIKSARDA KALMADI DIKILI BIR TAS
ERBAA'YI SORMAYIN DÖKER KANLI YAS
TOKAT GEÇIRDI ZORLU BIR SAVAS
SIKAYETIM KIMDEN KIME NEYLIYIM

KARAHISAR KOYULHISAR HEP VIRAN OLDU
GÜL YÜZLÜ YAVRULAR SARARDI SOLDU
BIZE NE OLURSA MEVLADAN OLDU
SIKAYETIM KIMDEN KIME NEYLEYIM

Yandım Allah Yandım
 

Yandım Allah Yandım

Yandım Allah yandım yatamıyorum
Gençlik elden gitti tutamıyorum vah vah
Yarin bahçesinde bülbül idim
Alındı dillerim ötemiyorum vah vah

Amman amman amman ey
Gülüm amman amman ey
Bugün kara gözlü yardan
Ayrıldım oy oy

Yüce dağ başında kar yiyeyim mi
Yar senin derdinden eriyeyim mi vah vah
Aşkın zencirini taktın boynuma
Kıyamete kadarsürüyeyim mi vah vah

Amman amman amman ey
Gülüm amman amman ey
Bugün kara gözlü yardan
Ayrıldım oy oy

zaralının bu türküsü muhteşemdir.

SİVAS TÜRKÜLERİNİ YAZIN BURAYA
 

GARDAŞLAR
BİLDİĞİNİZ SİVAS TÜRKÜLERİNİ SÖZLERİYLE BURAYA YAZALIM BAKALIM KAÇ TANE ÇIKARABİLECEĞİZ.
YALNIZ EMİN OLMADAN BAŞKA ŞEHİRLERİN TÜRKÜLERİNİ LÜTFEN YAZMAYIN.

HEM GÜZEL BİR ARŞİV OLUR ELİMİZİN ALTINDA.
GURBETTEKİ ARKADAŞLARDA OKUYUP MEMLEKET HASRETİNİ DİNDİRİRLER.

BAŞKA İLLERİN TÜRKÜLERİNİ YAZMAYALIM.
SADECE SİVAS TÜRKÜLERİ OLSUN.

BEN BU KONUDA DESTEK OLMAYA ÇALIŞACAĞIM.

Aşan Bilir Karlı Dağın Ardını - Divriği yöresi
 

Aşan Bilir Karlı Dağın Ardını - Divriği yöresi

Aşan Bilir Karlı Dağın Ardını
Çeken Bilir Ayrılığın Derdini
Bülbül Kaça Aldın Gülün Nargını
Gül Alıp Satmanın Zamanı Değil

Yaprak Gazel Olmuş Duruyor Dalda
Vefasız Güzelden Bize Ne Fayda
Bu Ayda Olmazsa Gelecek Ayda
Ölürüm Vaz Geçmem Sevdiğim Senden

Selvinin Dalları Boyundan Uzun
Yavrular Gözüme Bir Salkım Üzüm
Ölmeden Görseydi O Yari Gözüm
Koyun Kuzu Kurban Olur O Zaman

Ağ Gül Seni Camekanda Görmüşler - ŞARKIŞLA yöresi
 

Ağ Gül Seni Camekanda Görmüşler - ŞARKIŞLA yöresi

Ağgül seni camekanda görmüşler
Siyah saçın sırma ile örmüşler
Ürüyamda seni bana vermişler
Beni bırakıpta kor gidermisin

Acı poyraz gibi deli esmedim
Kaderime küstüm sana küsmedim
Ben o yardan umudumu kesmedim
Beni bırakıpta kor gidermisin